“ANESTEZİ” hissetmeyi engelleme uygulamalarının tümüne birden verilen addır. Bilincin yok edilerek bir uyku halinde oluşturulması “GENEL ANESTEZİ” sadece cerrahi girişim bölgesinin duyusunu ortadan kaldırarak bilinçli durumda iken bölgesel hissizlik oluşturulmasını ise “LOKAL veya BÖLGESEL ANESTEZİ” olarak adlandırıyoruz. Değerli hastamız ve/veya hasta sahibi; size veya bir yakınınıza uygulanacak olan cerrahi işlem sırasında yapılanları hissetmemeniz amacıyla genel veya bölgesel bir anestezi uygulanacaktır.

Anestezi, ameliyat sırasındaki ağrı ve hoş olmayan duyumsamaları ortadan kaldırır. Anestezi değişik yollardan uygulanabilir. Yapılacak girişime uygun olarak, vücudunuzun değişik yerlerine yönelik anestezi uygulanabilir. Bazı anestezi türlerinde bilinciniz açık kalır.

Anestezi ilaçları bedeninizin değişik yerlerinden beyninize sinirler yoluyla gelen duyumsamaları engeller ve ağrı duymanızı önler. İlaçların etkisi geçtikten sonra duyularınız (ağrı dahil) normale döner.

Anestezi uzmanı, ameliyat olan hastada cerrahların yanı sıra tüm ameliyat boyunca ve ameliyat sonrasında, sizin ağrı duymanızı önleyen ve ortaya çıkan tüm tıbbi sorunları anında teşhis edip, tedavi eden, bunun için gerekli tıbbi yöntemleri ve kuralları, ameliyat öncesinde başlayıp ameliyat sonrasına kadar uygulayan bir doktordur. Bu nedenle anestezi uzmanı sizi ameliyat öncesinde incelemeye başlar, var olan hastalıklarınızı, daha önceden geçirdiğiniz rahatsızlıkları öğrenir, muayene eder, tahlil veya konsültasyon ister, ameliyatta kullanacağı ilaç ve malzemeleri belirler, ameliyat için planlama yapar ve sizi en iyi şekilde ameliyata hazırlamaya çalışır.

Anestezi uzmanı tüm ameliyat boyunca vücudun işlevlerini ve çalışmasını yakından izler; bu amaçla ileri teknolojiye dayalı aletler kullanır. Ameliyat esnasında eğer genel anestezi uygulanacaksa bu süre boyunca yapay solunum sürdürülecektir . Bunun için boğazınıza bir solunum tüpü yerleştirilecektir. Ayrıca toplardamarlara, atardamarlara, idrar kesesine, mideye, gerekirse akciğer, karın ve omuriliğe çeşitli kateterler(çok ince plastik tüpler) yerleştirebilir. Bu tüpler ile çeşitli ilaç uygulamaları yapılır veya vücudunuzun fonksiyonlarını takip edecek bilgiler toplanır.

Anestezi uzmanı ayrıca ameliyat sırasında ve sonrasında tetkik ve tedavi amacıyla sizden kan örneği alır, size serum, kan ve kan ürünleri verebilir.

Size uygulanacak anestezi yöntemi ne olursa olsun:

Size bir toplardamarınızdan serum takılacak (çoğunlukla elinizin üstünden veya kolunuzda yapılacak bir iğne ile)

Kalbinizin çalışmasını gözlemek için göğsünüze elektrodlar yapıştırılacak (acısız bir işlemdir)

Parmağınıza kanın oksijenlenmesini gösteren mandala benzer bir alet takılacak (acısız bir işlemdir)

Tansiyonunuzu izlemek üzere kolunuza tansiyon aleti takılacaktır.

Bunlar dışında yukarıda sayılan kateter yerleştirme, kan alma, kan verme gibi uygulamalar planlanıyor ise ayrıca bilgilendirileceksiniz. Ancak belirtilen işlemlerin ameliyat ortasında, siz genel anestezi altındayken yapılması zorunluluğu olabilir.

Anestezi şekli ne olursa olsun size bilgi verilmeden ve rızanız olmadan işlem yapılmayacaktır. Ancak uygulanacak anestezi şekli genellikle ameliyatın ne olduğu, sizin genel sağlık durumunuz, anestezi uzmanınızın önerileri, cerrahınızın gereksinimleri, sizin istekleriniz, ameliyathanenin imkanları ve koşullarına bağlıdır.

Genel anestezi bilincin doktor tarafından, bir takım ilaçlar kullanılarak, kontrol altında ortadan kaldırılmasıdır. Bu ‘ortadan kalkma’, derin bir uyku ile oluşur. Damarınızdan takılan iğneden verilecek ilaçlarla veya maskeden solutulacak oksijen ve anestetik ilaç karışımı ile uyumanız sağlanacak, gerekirse ilaçlarla solunumunuz durdurularak aletler yardımıyla kontrol edilecektir. Bu işlemleri hatırlamayacaksınız. Solunum kontrolü için gerekli görülürse soluk borunuza takılacak tüp yoluyla oksijen ve anestetik ilaç verilmesine devam edilecektir. Bu işlemlerden sonra ameliyata başlanmasına izin verilecektir. Ameliyatınız süresince yaşamsal fonksiyonlarınız sürekli olarak izlenecektir. Gerektiğinde ilaç uygulama ve düzenlemeleri yapılacaktır. Yapılan işlemler ‘Anestezi İzleme Formuna’ kaydedilecektir. Ameliyat bittikten sonra size verdiğimiz oksijen dışındaki ilaçları uygulamayı keseceğiz. Bazılarının etkilerini kaldıran ilaçlar vereceğiz; eğer takılmış ise boğazınızdaki tüpü çıkaracağız. Durumunuzu takip için uyanma odasına alıp, iyice uyandığınıza, ağrı şikayetiniz ile gerekli tedavinin başlatıldığına ve rahat, huzurlu ve güvenli olduğunuza karar verildikten sonra servisteki yatağınıza (eğer günübirlik hastaysanız evinize) gönderileceksiniz. Ancak genel anestezi almadan önce mide içeriğinin solunum yoluna kaçmasını önlemek için en az 6-8 saat aç ve susuz kalmanız gerekmektedir. Acil durumlarda bu süre daha kısa tutulabilir. Bu süre hakkında sizin için uygun olanı bildirilecektir.

Uyuşturulacak bölgenin özelliğine göre anestezi ilaçları doğrudan sinir liflerinin yakınına özel bir iğne ile uygulanır. Bölgesel anestezinin en sık kullanılan tipleri şunlardır:

Spinal anestezi: Bel bölgenizde, omurlar arasında bulunan omuriliğin içine bulunduğu sıvıya, çevreleyen zarlardan geçerek ince bir iğne ile lokal anestezik verilerek belden alt kısımda ağrı, his duyusu ve hareketin ortadan kaldırıldığı anestezi uygulamasıdır.

Epidural anestezi: Sırt veya bel bölgenizde, omurlar arasında omuriliği saran zarları ile bu bölgedeki doku arasında epidural boşluk olarak bilinen aralığa çok ince bir plastik tüp yerleştirilmesi ve bu tüp içerisinden lokal anestezik verilmesi ile yalnızca uygulanan bölgenin altında ağrının ortadan kaldırıldığı anestezi uygulamasıdır.

Çevresel sinirlerin uyuşturulması (periferik sinir blokları): Ameliyat yapılacak bölgenin özelliğine göre anestezi ilaçları doğrudan sinir liflerinin yakınına özel bir iğne ile uygun yerden girilerek yapılır. El, ayak, parmak gibi bir uzvun bir bölümü veya tamamı bu yolla uyuşturulabilir.

Bedeninizin yalnızca küçük bir bölümü uyuşturulur. Anestezi ilacı içeren bir damla, özel bir krem veya bir iğne ile sinirlerinizin ağrı duyusunu taşınası engellenir. Ancak uyuşturulacak bölgenin buna uygun olması ve bu sinirlerin vücut yüzeyine yakın olması gereklidir.

Sedasyon sakinleştirici etkisi olan veya anestezi yaratabilen bazı ilaçların çok küçük miktarlarda uygulanarak bir tür uykulu durum yaratılmasıdır. Girişimin yaratacağı bazı sıkıntıları ve bir ölçüde ağrıyı engeller. Girişim sırasında olanları bir ölçüde hatırlayabilirsiniz ancak hiçbir şey hatırlamamanız da olasıdır.

Genel anestezi ile bölgesel anestezi metodları ameliyattan sonra ağrı duyusunu engellemek için birleştirilebilir. Sakinleştirme bölgesel anestezi metodları veya yüzeysel anestezi ile birleştirilebilir. Böylece hem ağrı duymanız engellenir hem de sakinleştirici ilaçlar bedensel ve ruhsal olarak rahatlamanızı sağlar.

Tüm bunların dışında anestezi uzmanı gerekli görebileceği özel uygulamalar yapıla bilinir. Eğer yapılmasına ameliyattan önce karar verilirse bu uygulamalar size detaylı olarak anlatılacaktır. Ayrıca sadece bölgesel uyuşturulma yapılması öngörülen bir ameliyatta ameliyat sırasında da anestezi yönteme veya cerrahi tekniğin değişmesine bağlı olarak genel anesteziye geçilmeye gereksinim olabilir.