İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİMDALI  

 

 
     

 

Anestezi, cerrahi girişim sırasındaki ağrı ve hoş olmayan duyumsamaları ortadan kaldırır. Erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da anestezinin ayrı bir özen ve beceri gerektirdiği bilinciyle hareket etmek gerekir. Çocukluk dönemi 0 – 16 yaş arasını kapsamaktadır. Bu dönemde yapılacak cerrahi girişimler ağır doğumsal anomalilerin düzeltilmesini içeren ameliyatlardan başlayıp, apendisit, tonsillektomi, fıtık, sünnet, inmemiş testis, kalp ameliyatlarına kadar uzanan geniş bir yelpaze içindedir. Özellikle son yirmi yılda, gerek izlem yöntemleriyle ilgili teknolojik gelişmeler, gerekse ilaç sektöründeki gelişmeler sayesinde çocuk anestezisi konusunda bilimsel olarak çok ilerleme kaydedilmiştir. Buna rağmen, yeni doğanlarda ve küçük bebeklerde ameliyat sırasında oluşabilecek komplikasyon riski erişkinlerde olduğundan daha fazladır. Bu nedenle, özellikle bebeklerin anestezisinin bu konuda uzmanlaşmış ve deneyimli kişiler tarafından yapılması gereklidir.

Cerrahi girişim öncesi, süresi ve sonrasında, çocukluk dönemindeki hastanın, ruh sağlığının korunması, güvenli, konforlu ve ağrısız bir süreç geçirmesi için gerekli tüm önlemler alınır. Çocuklar kadar aile veya yakınlarının da bu sürece hazırlanması ve bilgilendirilmesi sağlanır.

Operasyona girecek çocuğun ameliyatından bir gün önce anestezist tarafından görülmesi uygun olmaktadır. Fakat ciddi sağlık sorunları olan veya sık tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonları olan çocukların ameliyat tarihi cerrahla birlikte çocuğun ameliyata en uygun olduğu dönem içim planlanmalıdır.

Hastaların yaşına uygun olarak ameliyat öncesi bazı hazırlıklar yapılır. Buna göre, ameliyata girecek anestezist, hastanın tıbbi geçmişi ile ilgili ailesinden veya yakınlarından gerekli bilgileri ister, hastayı muayene eder ve uygun kan testlerinin yaptırılmasını ister. Gerekli gördüğü durumlarda diğer hekimlerin bilgisine müracaat edebilir. Çocuğu ve yakınlarını nasıl anestezi uygulanacağı konusunda bilgilendirir. Çocuklar basit bir konuşmayı anlayabilecek yaştan itibaren anestezi öncesi psikolojik hazırlıktan yarar görürler. Çocuk anne ve babada gelişen huzursuzluğu hisseder ve bunu davranışlarına yansıtır. Bu nedenle anne ve babanın tutumu çok önemlidir. Anne ve babaların kendilerine hekim tarafından açıklanan konuları çocukların onları anlayabileceği şekilde anlatmaları gerekmektedir. Çocuk kötü bir şeyler olacağını, kendisinden bazı şeyleri saklandığını hissederse kendi kendine bazı yanlış düşünceler ve korkular yaratabilir.

Operasyondan önce anne sütü alan bebeklerin 4 saat, daha büyük çocukların 6 – 8 saat süreyle beslenmemeleri gerekmektedir. Böylece genel anestezi sırasında mide içeriğinin akciğerlere kaçması engellenmiş olur. Berrak sıvılar 2 saat öncesine kadar alınabilir. Operasyon sabahı çocuk anne ve babasıyla birlikte anestezi hazırlık odasına alınır. 6 aylıktan büyük bebekler annesinden ayrıldıklarında rahatsız olur ve yokluğunu hissederler. 5 yaşına kadar olan dönem anneden ayrılmanın olumsuz etkisinin en belirgin olduğu dönemdir. Operasyona hazırlık odasında çocuğun heyecan ve endişesini giderecek, sakinleştirecek ilaç uygulamaları yapılır. Bunun sonucunda çocukta hafif bir uyku hali gelişir ve o sırada olanları hatırlayamaz. Çocuk hekim eşliğinde ameliyathaneye alınır ve gerekli izlemelerin yapılabilmesi sağlanır.

Genellikle anestezi uygulamasına maskeden uygulanacak oksijen ve anestezik gaz karışımı ile başlanır. Bilinç hali ortadan kalktıktan sonra damardan sıvı ve diğer anestezik ilaçların (kas gevşetici ve ağrı kesici) uygulaması yapılır. Solunumun kontrolü için gerekli görülürse soluk borusuna takılacak bir tüp yardımı ile oksijen ve anestezik ilaçların verilmesine devam edilir. Operasyon bittikten sonra oksijen dışındaki diğer ilaç uygulamaları kesilir ve çocuk tamamen uyandıktan sonra durumun takip etmek için uyanma odasına alınır. Burada ağrı şikayeti giderildikten sonra rahat, huzurlu ve güvenli bir şekilde servisteki yatağına alınır.

Çocuklarda ağrı kontrolü erişkinlerdekinden daha zordur. Çocuklar ağrılarının derecesini erişkinler gibi sözel olarak belirtemeyebilirler. Fakat hekimler onların davranışlarını, yüz hareketlerini, nabızlarını değerlendirerek uygun ilaç tedavisi yaparlar. Yine bu amaçla çocuklarda ameliyat sonrası ağrının giderilmesi için bölgesel anestezi yöntemleri uygulanabilir.

Tüm bunlara rağmen genel anestezi sırasında bazı istenmeyen ve nadir görülen sorunlar ortaya çıkabilir. Bunlardan bazıları:

  • Solunumsal komplikasyonlar: mide içeriğinin akciğerlere kaçması, hava yolu açıklığının sağlanamaması (dilin büyük, çenenin küçük, soluk borusunun önde olması …), diş kırıkları, boğaz ağrısı vb.

  • Dolaşımsal komplikasyonlar: damarlarda yaralanma ve şişmeler meydana gelebilir.

  • İlaçlara bağlı alerjik reaksiyonlar gelişebilir.

  • Nadir rastlanan ve önlenemeyen ateş yüksekliği ile seyreden “malign hipertermi” diye adlandırılan ölümcül bir komplikasyon meydana gelebilir.

  • Kan nakli gerektiren durumlarda buna bağlı komplikasyonlar gelişebilir.

  • Ameliyat sırasındaki pozisyonlara bağlı olarak bazı organ yaralanmaları gelişebilir.

  •  

     

     

            

     

       

    Copyright© S.DİNÇER 2003-2004